Η OLAF αποκαλύπτει απάτες ύψους άνω των 870 εκατ. ευρώ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ αριθ. 16/2025
PDF version

Το 2024 η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) εξέδωσε συστάσεις για την ανάκτηση κονδυλίων της ΕΕ που αποτέλεσαν αντικείμενο κατάχρησης, ύψους άνω των 870 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την ετήσια έκθεσή της που δημοσιεύτηκε σήμερα. Οι ελεγκτές της OLAF απέτρεψαν επίσης παράτυπες δαπάνες ύψους άνω των 40 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας τον ρόλο της OLAF ως θεματοφύλακα του προϋπολογισμού της ΕΕ. Κατά τη διάρκεια της χρονιάς, η OLAF ολοκλήρωσε 246 έρευνες και εξέδωσε 301 συστάσεις προς τις εθνικές αρχές και τις αρχές της ΕΕ, κινώντας παράλληλα 230 νέες έρευνες.

Η έκθεση αυτή συμπίπτει όχι μόνο με μια « δυνατή » χρονιά σε επιχειρησιακό επίπεδο αλλά και με την 25η επέτειο της OLAF, γεγονός που αναδεικνύει την εξιδεικευμένη προσφορά της OLAF στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ επί ένα τέταρτο του αιώνα, επαναβεβαιώνοντας τον ηγετικό ρόλο της OLAF στην καταπολέμηση της απάτης. 

Βασικά αριθμητικά στοιχεία για το 2024: 

• η OLAF συνέστησε την ανάκτηση ποσού 871,5 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό της ΕΕ·
• η OLAF απέτρεψε την αδικαιολόγητη δαπάνη 43,5 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ·
• επιπλέον έσοδα ύψους 419,2 εκατ. ευρώ (εισαγωγικοί δασμοί και ΦΠΑ) διασφαλίστηκαν μέσω δράσεων προφύλαξης και προληπτικών μέτρων·
• η OLAF ολοκλήρωσε 246 έρευνες, εκδίδοντας 301 συστάσεις παρακολούθησης προς τις αρμόδιες εθνικές και ενωσιακές αρχές·
• η OLAF κίνησε 230 νέες έρευνες, κατόπιν 1.138 προκαταρκτικών αναλύσεων που πραγματοποίησαν οι εμπειρογνώμονες της OLAF.

Από τις πολύπλοκες οικονομικές απάτες και το διασυνοριακό παράνομο εμπόριο έως τις τελωνειακές παραβιάσεις, την περιβαλλοντική απάτη και την αποφυγή των κυρώσεων, η OLAF έχει αποδείξει σταθερά τη σημασία και την προσαρμοστικότητά της έναντι των μεταβαλλόμενων προκλήσεων. Κατά την τελευταία τριετία, οι έρευνες της OLAF οδήγησαν στην ανάκτηση 4,5 δισ. ευρώ και στην πρόληψη παράτυπων δαπανών ύψους άνω των 800 εκατ. ευρώ, γεγονός που αποδεικνύει πέραν πάσης αμφιβολίας τον καίριο ρόλο της στη διασφάλιση των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

 «Το 2024 συνεχίσαμε να καταπολεμούμε την απάτη σε όλα τα μέτωπα», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής της OLAF κ. Ville Itälä. «Είτε πρόκειται για την προστασία των επενδύσεων της ΕΕ στις τοπικές κοινότητες, είτε για τη διαφύλαξη της υγείας μέσω δράσεων κατά των προϊόντων παραποίησης/απομίμησης, είτε για τη διασφάλιση της ορθής χρήσης των κονδυλίων της ΕΕ και της εξυπηρέτησης του σκοπού τους, η OLAF είναι εδώ για να εντοπίζει, να δρα και να διαφυλάσσει.». 

«Παραμένουμε προσηλωμένοι στον σκοπό μας: να διασφαλίζουμε τη δικαιοσύνη και να προστατεύουμε τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τις κοινότητες της ΕΕ. Όσο πιο στενή είναι η συνεργασία μας, τόσο καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνουμε, διασφαλίζοντας αποτελεσματικότερα τα χρήματα των φορολογουμένων και αποτρέποντας δυνητικούς απατεώνες», πρόσθεσε. 

«Μας γεμίζει ικανοποίηση το γεγονός ότι οι έρευνές μας συνέβαλαν στην προστασία της υγείας των ανθρώπων, εμπόδισαν επικίνδυνα προϊόντα από το να κυκλοφορήσουν στην αγορά, διαφύλαξαν το περιβάλλον και ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη στα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Αυτό μας δίνει κίνητρο κάθε μέρα.».

Έρευνες εντός και εκτός ΕΕ

Κατά τη διάρκεια της χρονιάς, το έργο της OLAF κάλυψε όλες τις χώρες της ΕΕ αλλά και χώρες εκτός ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, αυτή τη χρονιά η OLAF παρατήρησε μεγάλο αριθμό υποθέσεων που αφορούσαν σύγκρουση συμφερόντων, χειραγώγηση των δημόσιων συμβάσεων, διογκωμένες δαπάνες και παρενόχληση στον χώρο εργασίας. 

Σε ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος, η OLAF αποκάλυψε ένα δίκτυο διαφθοράς και φρόντισε να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα για την ανάκτηση κονδυλίων της ΕΕ ύψους 75 εκατ. ευρώ που προορίζονταν για τη χρηματοδότηση 112 έργων, τα οποία αποσκοπούσαν στη βελτίωση της ζωής των πολιτών και μιας οικονομίας που αντιμετωπίζει προκλήσεις.  

Σε μια άλλη περίπτωση, η έρευνα οδήγησε την OLAF στη Δυτική Αφρική, όπου εντοπίσαμε παρατυπίες που συνδέονταν με κονδύλια της ΕΕ τα οποία προορίζονταν για τον εκσυγχρονισμό τοπικών σχολείων. 

Διασφάλιση της λογοδοσίας της ΕΕ 

Η OLAF συνεχίζει να συμβάλλει καθοριστικά ώστε οι υπάλληλοι της ΕΕ να τηρούν τα υψηλότερα δεοντολογικά πρότυπα. Την περασμένη χρονιά, η OLAF ολοκλήρωσε αρκετές εσωτερικές έρευνες για εικαζόμενα παραπτώματα του προσωπικού και των μελών των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, δράση που αποτελεί βασικό μέρος της αποστολής της να προστατεύει την ακεραιότητα της Ένωσης και να διασφαλίζει ότι όλοι λογοδοτούν σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα συμπεριφοράς. 

Οι εσωτερικές έρευνες της OLAF κατά τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς επικεντρώθηκαν κυρίως σε πολύπλοκες και ευαίσθητες υποθέσεις, όπως εκείνες που αφορούσαν υπαλλήλους σε ανώτερες διευθυντικές θέσεις ή άτομα που κατέχουν υψηλόβαθμες θέσεις στον χώρο εργασίας τους. Μεταξύ άλλων διερευνήθηκαν καταγγελίες για παρενόχληση, σύγκρουση συμφερόντων, δεοντολογικά ζητήματα που συνδέονται με προσλήψεις, καθώς και εξωτερικές δραστηριότητες. 

Αύξηση της περιβαλλοντικής απάτης 

Οι ελεγκτές της OLAF έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους κατά σχεδίων που παραβιάζουν την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ και απειλούν τη βιοποικιλότητα. Πολλαπλές έρευνες που διενεργήθηκαν το 2024 αποκάλυψαν παράνομες δραστηριότητες, όπως η διακίνηση επιβλαβών φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου (φθοριούχα αέρια) και η παράνομη εξαγωγή πλαστικών αποβλήτων. Αμφότερες οι δραστηριότητες αυτές έχουν σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στον πλανήτη.

Αυτά τα περιβαλλοντικά εγκλήματα όχι μόνο παραβιάζουν τους κανονισμούς της ΕΕ, αλλά υπονομεύουν και τις παγκόσμιες προσπάθειες για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης. Στο μεταξύ, στον ψηφιακό τομέα, η OLAF παρατήρησε αυξανόμενη κατάχρηση των πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου για την πώληση προϊόντων παραποίησης/απομίμησης ή εισαγόμενων προϊόντων για τα οποία δηλώθηκε δασμολογητέα αξία χαμηλότερη της πραγματικής. Τα εμπορεύματα αυτά συχνά περιλαμβάνουν παραποιημένα φάρμακα και άλλα επικίνδυνα είδη. Σε συντονισμό με τις τελωνειακές αρχές, η OLAF στόχευσε αυτά τα παράνομα δίκτυα και βοήθησε στην αναχαίτιση μεγάλων αποστολών.

«Η συνεργασία μας με τις εθνικές αρχές και άλλους εταίρους παραμένει ουσιώδης για την επιτυχία μας. Μας δίνει τη δυνατότητα ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών, συντονισμένης δράσης και καλύτερων αποτελεσμάτων όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Προσβλέπουμε στην περαιτέρω ενίσχυση αυτής της συνεργασίας στο πλαίσιο της εν εξελίξει επανεξέτασης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής για την καταπολέμηση της απάτης», δήλωσε ο κ. Itälä. 

Η έκθεση της OLAF για το 2024 είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο της OLAF.

Αποστολή της OLAF, εντολή και αρμοδιότητες
Αποστολή της OLAF είναι ο εντοπισμός, η διερεύνηση και η καταπολέμηση της απάτης εις βάρος των κονδυλίων της ΕΕ.

Η OLAF εκπληρώνει την αποστολή της με:
•    τη διενέργεια ανεξάρτητων ερευνών σε υποθέσεις απάτης και διαφθοράς εις βάρος των κονδυλίων της ΕΕ, ώστε να διασφαλίζεται ότι όλα τα χρήματα των φορολογουμένων της ΕΕ καταλήγουν σε έργα που μπορούν να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και ανάπτυξη στην Ευρώπη,
•    τη συμβολή της στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, με τη διερεύνηση σοβαρών παραπτωμάτων που διαπράττονται από υπαλλήλους της ΕΕ και μέλη των θεσμικών οργάνων της,
•    τη χάραξη μιας αποτελεσματικής πολιτικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της απάτης.

Στο πλαίσιο της αποστολής της να διενεργεί ανεξάρτητες έρευνες, η OLAF μπορεί να διερευνά ζητήματα που σχετίζονται με απάτη, διαφθορά και άλλα αδικήματα σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ σχετικά με:
•    όλες τις δαπάνες της ΕΕ: οι βασικές κατηγορίες δαπανών είναι τα διαρθρωτικά ταμεία, τα ταμεία γεωργικής πολιτικής και αγροτικής ανάπτυξης, οι άμεσες δαπάνες και η εξωτερική βοήθεια,
•    ορισμένες πηγές εσόδων της ΕΕ, κυρίως τους τελωνειακούςί δασμούς,
•    υπόνοιες για σοβαρά παραπτώματα που διαπράττονται από υπαλλήλους της ΕΕ και μέλη των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας από την OLAF, εναπόκειται στις αρμόδιες Αρχές της ΕΕ και στις Εθνικές Αρχές να εξετάσουν τις συστάσεις της OLAF και να αποφασίσουν σχετικά με τη συνέχεια που θα δώσουν σε αυτές. Κάθε εμπλεκόμενο πρόσωπο τεκμαίρεται ότι είναι αθώο μέχρι αποδείξεως της ενοχής του ενώπιον αρμόδιου Εθνικού ή Ενωσιακού δικαστηρίου.

Για περισσότερες πληροφορίες:

Pierluigi CATERINO
Εκπρόσωπος Τύπου
Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF)    
Τηλέφωνο: +32(0)2 29-52335  
Ηλ. ταχυδρομείο: olaf-mediaec [dot] europa [dot] eu (olaf-media[at]ec[dot]europa[dot]eu)
https://anti-fraud.ec.europa.eu

LinkedIn: European Anti-Fraud Office
X: x.com/EUAntiFraud
Bluesky: euantifraud.bsky.social